Nienke Oostra

Hoewel een lekkere borrel tegenwoordig vaak uit Frankrijk, Engeland, Amerika of Schotland komt, was er een tijd dat het juist onze eigen jenever was die in de hele wereld grote faam genoot. Het was in Schiedam, Rotterdam, Amsterdam, Weesp en Haarlem dat in de 18e eeuw een graandestillaat werd gestookt dat tot ver over de wereldzeeën werd geëxporteerd. Al voordat wij westerlingen zelf tot in het binnenland van Afrika waren doorgedrongen kenden de bewoners van deze gebieden de echte Schiedammer Genever al. Er worden dan ook nog regelmatig flessen uit de Nigerdelta gevist die van deze roemrijke periode getuigen.

Tijdens mijn vakantie in Schotland twee jaar geleden werd ik verliefd op het hele doen en laten van een stokerij. De potstills, washbacks en mashtuns waren allemaal het resultaat van een lange traditie van zo doen we het hier nu eenmaal. De Schotse geschiedenis en cultuur is overal in het productieproces van whisky terug te vinden. Spijtig, besefte ik daar ter plaatse, dat wij zoiets in Nederland niet hebben. Want ook ik dacht dat onze eigen jenever niets meer was dan een smakeloos drankje voor de alcoholist en de laatst levenden van de vooroorlogse generatie, van de literknaller van 11.99. Het was mijn eigen slijter die mij wees op Zuidam, en toen kwamen natuurlijk Van Wees en Rutte. Maar het werd pas echt leuk toen ik door urenlang googlen en allerlei vreemde titels uit de universiteitsbibliotheek de zeer interessante geschiedenis achter het maakproces en de ingrediënten van jenever leerde kennen. Bovendien kwam ik erachter dat er in Nederland alleen al nog zo’n zesendertig jenevermakers zijn. In dit versnipperde landschap is nog veel van de eeuwenoude distilleertraditie terug te vinden.

Nienke Oostra

Sinds 20 mei 2008 is jenever door de Europese unie erkend als een beschermde geografische aanduiding (BGA). Dat betekent dat iets alleen jenever mag heten als het uit Nederland, België, Luxenburg, of een deel van Noord-Frankrijk en West Duitsland komt. Jenever is dus het gedistilleerde water uit de lage landen. Op dit moment is jenever misschien nog een beetje een ondergeschoven kindje maar ze heeft een heel eigen karakter dat zeker de moeite waard is om ontdekt te worden. Een stil water met diepe gronden. Door de onduidelijke terminologie is dit lastig, er is een heleboel zooi onder een mooie naam op de markt. Maar uiteindelijk moet je, zoals altijd, gewoon op je eigen neus en mond vertrouwen, en dan zijn er gelukkig nog een heleboel stokerijen te ontdekken die een heerlijke jenever maken.